“Remember remember, the fifth of november. Gunpowder, treason and plot”. Sinds 2005 zijn het historische woorden die door hoofdpersonage ‘V’ worden uitgesproken in de film ‘V for Vendetta’. De film, die losjes voortborduurt op voorgangers als ’1984′ en ‘Equilibrium,’ is de hoeksteen geworden van anti-establishment groeperingen als Anonymous en Occupy. Net als de grote drommen Londenaren in ‘V for Vendetta’, trekken gewone burgers met Guy Fawkes maskers op ten strijde tegen de machthebbers. 
Koning James Charles volgde in 1603 koningin Elizabeth op als vorst van Engeland. Alhoewel overtuigd Protestant sloot hij in 1604 vrede met katholieke aartsrivaal Spanje. In de 22 jaar van zijn regeerperiode zocht de vorst vaker aansluiting bij katholieke staten, vaak tot groot ongenoegen van het Engelse parlement en de aristocratie. Als eenvoudige oplossing om met het ongenoegen van beide partijen om te gaan, schoof koning James vanaf 1611 zowel het parlement als de aristocratie eenvoudig aan de kant. Als gevolg daarvan zwaaide hij, in drie periodes van in totaal twaalf jaar, als absoluut vorst zonder parlement de scepter over Engeland.
Zag de katholieke Fawkes al in 1605 in koning James een tiran, absoluut heerser en bedreiging voor het volk? Zag Fawkes het Staatshoofd als bedreiging voor waarden als gelijkwaardigheid, rechtvaardigheid en vrijheid? Hoofdpersonage ‘V’ in ‘V voor Vendetta’ wil het ons doen geloven wanneer hij de inwoners van London toespreekt. Maar was de bedreiging van dergelijke, nu als fundamenteel geachte, waarden de reden dat Fawkes en zijn handlangers op vijf november 1605 het Engelse parlement op wilden blazen? Bestonden dergelijke waarden onder koningin Elizabeth, de voorganger van koning James, wel? Het antwoord luidt: voor katholieken zeer zeker niet; die waren door Elizabeth gedegradeerd tot landverraders. Er rijst dan ook een andere interessante vraag: was Fawkes een voorvechter van herkenbare idealen of zocht hij alleen vergelding voor al het leed dat de katholieken was aangedaan? Wat de reden ook geweest moge zijn, sinds 5 november 1606 viert de (Protestantse) Engelse bevolking met een nationale feestdag het mislukken van de aanslag.
Fawkes en zijn handlangers. Bron: Wikipedia.org
En juist daar zit ‘m de crux. In tegenstelling tot de Fransen, die op 14 juli met de bestorming van de Bastille vieren dat ze hun adel hebben afgeslacht, vieren de Engelsen op 5 november juist het bestaan van hun aristocratie. Een feit dat niet te rijmen valt met het idealisme waarmee de Londenaren uit ‘V for Vendetta’ hun regering en Staatshoofd omverwerpen.
Het lijkt er dan ook op dat de filmmakers het gedachtegoed van Fawkes wat gespind en getweaked hebben om deze in het script te kunnen passen. Vanuit historisch perspectief is dat een doodzonde, de waarheid wordt immers verdraaid. Maar juist dankzij ‘V for Vendetta’ leven Fawkes en zijn fifth of november als nooit tevoren. Met behulp van Anonymous en Occupy is Fawkes een internationaal symbool van activisme en verzet tegen de Staat geworden. Noem dat een leugen voor het groter goed. Of, in de woorden van Evey Hammond uit de film: “My father was a writer. You would’ve liked him. He used to say that artists use lies to tell the truth, while politicians use them to cover the truth up.”
