Eind vorig jaar dienden het Republikeinse lid van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden Lamar Smith en een groep van twaalf Republikeinse en Democratische medestanders de Stop Online Piracy Act (SOPA) in. Dit wetsvoorstel zou de Amerikaanse justitie en auteursrechthebbenden meer mogelijkheden geven om online uitwisseling van auteursrechtelijk beschermde bestanden en online handel in namaakproducten tegen te gaan. Sites zouden hierdoor makkelijker voor de rechter gedaagd kunnen worden, hun inkomsten en bezoekers vanuit advertenties en zoekmachines een halt toe worden geroepen en uiteindelijk zelfs in hun geheel uit de lucht worden gehaald.
Een internetoorlog
Niet geheel onverwachts kreeg het voorstel een vloedgolf aan kritiek over zich heen vanuit de online community, afkomstig van zowel de consumerende als de producerende kant – en alles daar tussenin. SOPA (en de vergelijkbare partner in crime PIPA; de Protect IP Act) zouden het startschot zijn voor grootschalige internetcensuur, de vrijheid van meningsuiting bedreigen en uiteindelijk misschien zelfs het einde kunnen betekenen voor het internet as we know it. Grote spelers als Wikipedia, Reddit en WordPress vroegen op verschillende manieren aandacht voor het protest. Soms gingen ze zelfs geheel of gedeeltelijk op zwart (klik hier voor een fraai overzicht van de verschillende acties). En met succes: de steun voor SOPA brokkelde snel af en als gevolg hiervan maakte Lamar Smith op 20 januari bekend dat hij het wetsvoorstel zou intrekken.
De kous was echter verre van af, want enkele dagen daarvoor werd de populaire filesharingsite MegaUpload.com door de FBI offline gehaald op verdenking van het bewust verspreiden van auteursrechtelijk beschermd materiaal. Er vonden meerdere arrestaties plaats. Onder meer die van de Nederlander Bram van der K. , die verantwoordelijk zou zijn voor het programmeerwerk en de netwerkstructuur van de site; en Kim Dotcom, de enigszins beruchte Duitse internetmiljonair en oprichter van MegaUpload. Dotcom – geboren als Schmitz – werd eerder al veroordeeld voor fraude en handel in gestolen goederen. Het Amerikaanse hackerscollectief Anonymous sloeg al binnen enkele uren keihard terug door de sites van het Amerikaanse ministerie van justitie, de MPAA, RIAA en Universal door gerichte aanvallen offline te halen. Hiermee lijkt het startschot gegeven voor een heuse internetoorlog, compleet met rebellengroeperingen.
Interessante alternatieven
Een onnodige oorlog. Het plaatje hiernaast – uit de hoed van de gebruikers van 9GAG - vat de onderliggende problematiek treffend samen. De grote mediabedrijven en platenlabels werken met businessmodellen die totaal niet zijn berekend op het internet en haar mogelijkheden. En terwijl er veel tijd en energie wordt besteed aan het proberen te stoppen van de onontkoombare opmars ervan, zou men zich beter kunnen verdiepen in alternatieven die niet door de actualiteit worden ingehaald. Voorbeelden zijn er genoeg. Wat bijvoorbeeld te denken van rockband Radiohead die haar album In Rainbows aanbood tegen een prijs die de kopers zelf mochten kiezen? Gratis? Prima! Een tientje betalen? Ook goed! Radiohead bood daarnaast een aantal fysieke Special Edition-versies van het album aan, wel tegen betaling. Resultaat: de band verdiende meer dan ooit aan het album. En dit speelde al in 2007 (!).
Een recenter voorbeeld is de laatste theatershow van komiek Louie C. K. Hij maakte deze voor een klein bedrag online beschikbaar, zonder de gebruikelijke beperkingen. “No DRM, no regional restrictions, no crap. You can download this file, play it as much as you like, burn it to a DVD, whatever.”, zoals te lezen valt op de begeleidende site. Resultaat: het leverde de komiek binnen twaalf dagen meer dan een miljoen dollar op.
Oorlogsjournalistiek 2.0
Dit artikel is een startschot van een serie rondom deze ontwikkelingen. De komende maanden zullen namelijk in grote mate bepalend kunnen gaan worden voor hoe businessmodellen in deze branche in de nabije toekomst vorm gaan krijgen. We gaan kijken naar de successen en naar de horrorverhalen; de sprongen voorwaarts en de vrije vallen achteruit; de voorvechters voor de vrijheid en de digitale Don Quichot’s. Noem het oorlogsjournalistiek 2.0.
Jorik studeerde Nieuwe Media & Digitale Cultuur aan de Universiteit Utrecht. Werkt tegenwoordig als webredacteur bij Presenter. Leest veel en loopt hard. Gelooft oprecht dat Android beter is dan iPhone. Speelt graag avontuurlijke games op zijn PS3.
Allereerst: leuk artikel! Dit onderwerp houdt ook mij bezig, vandaar een reactie.
Ik heb ook vaak geroepen dat het onzin is om internetpiraterij aan te pakken, omdat het de onmacht van de platenmaatschappijen zou laten zien om zich aan te passen aan nieuwe technieken. De platenmaatschappijen zouden maar met een beter alternatief moeten komen. Toch is dat misschien een te eenzijdig standpunt. Het is namelijk de vraag hoeveel ruimte platenmaatschappijen nog hebben om hun businessmodel aan te passen aan de ontwikkelingen van internet. Goede voorbeelden van zo’n nieuw businessmodel vind ik initiatieven als Spotify en Last.fm, maar daar zijn de opbrengsten per liedje ontzettend laag. Toch denk ik dat het principe van het streamen van media een goed alternatief is voor het illegale downloaden.
Ik vind dat we niet mogen ontkennen dat het downloaden van muziek films, series, computerspelletjes en software een groot probleem is. De oplossing zal van beide partijen (consumenten en producenten) wat vragen; voor beide moet een eerlijk alternatief komen.
Even inspringend op de reactie van Joël: ik denk dat het businessmodel van platenmaatschappijen door de nieuwe mogelijkheden om muziek uit te wisselen noodgedwongen moet veranderen. Nu probeert men nog wanhopig met behulp van wetgeving mensen te dwingen te stoppen met uitwisselen, maar dat is vechten tegen de bierkaai.
Interessant is dat platenmaatschappijen in onder andere China en Brazilië, waar digitale piraterij schering en inslag is, hun businessmodel daadwerkelijk aangepast hebben, en daar groot succes mee hebben. Muziek wordt daar gratis weggegeven, om aandacht te genereren voor de artiest of band. De echte fans vervolgens worden meer geld gevraagd: meer geld neertellen voor een speciale uitgave van een album, hogere ticketprijzen voor concerten et cetera.
Punt is dat met internet je meer mensen kan bereiken (en daarmee kan winnen) voor je muziek. Daar zouden platenmaatschappijen hun businessmodel op moeten richten.
Ten eerste, goed artikel! Om even in te gaan op bovenstaande reacties: natuurlijk moeten de producenten gaan zoeken naar betere manieren om hun producenten ook in dit digitale tijdperk aan de man te brengen. Maar zoals Joël al zegt, de oplossing zal van beide partijen moeten komen, ook van de consumenten.
En daar ligt een groot probleem. Want hoe inventief je ook bent als platenmaatschappij of andere onderneming – feit blijft dat dat consumenten gewend zijn geraakt aan schijnbaar onuitputtelijke hoeveelheden gratis muziek en films, wanneer ze maar willen. Ze willen er misschien wel af en toe iets voor neerleggen – maar feitelijk zijn ze (of ‘we’ eigenlijk) gewoon ontzettend verwend geworden en in veel gevallen simpelweg niet bereid te betalen voor zaken waar veel energie, geld en artistiek talent in is gestoken.
Ik ben het niet eens met wetgeving zoals SOPA – absoluut niet – maar het toont wel aan dat producenten zich in het nauw gedreven voelen. En dat kan ik me best voorstellen.
Het is bovendien ook niet bepaald goed voor de kwaliteit van films in de bios tegenwoordig..maar dat is een andere discussie.
Bedankt voor de mooie reacties! Ik ben het er inderdaad mee eens dat de huidige cultuur van ‘Alles moet maar gratis te downloaden zijn’ absoluut niet houdbaar is. Schadelijk zelfs. In een volgend artikel ga ik hier wat uitgebreider op in. Dat doe ik aan de hand van een case waarin illegaal downloaden uiteindelijk tot een distributiestop van een bepaalde game leidde, en de consequenties daarvan. Dus stay tuned
Zoals beloofd: http://popcornculture.nl/2012/02/objection-de-keerzijde-van-gratis-downloaden/