‘Iedereen is manager!’ Deze jubelkreet van Cup-A-Soup moet wel één van de meest bekende televisieslogans zijn. Met een knipoog wordt verwezen naar de trend om iedereen maar manager te noemen. Wat de mensen achter de Cup-A-Soup reclame niet beseffen, is dat er meer waarheid in de slogan schuilt.
Het is september 2007 als ik begin aan mijn laatste studiejaar op het HBO en ongeveer 24 uur per week in een relevante functie ernaast werk. Na een dag werken ben ik moe en heb ik ‘s avonds het journaal aanstaan, zonder er echt veel aandacht aan te besteden. Op de achtergrond hoor ik toenmalig minister-president Balkenende beweren dat we in Nederland af moeten van de ‘zusjesmentaliteit’. Even houdt de oermens in mij zijn adem in, om vervolgens in een fractie van een seconde de link te leggen naar andere gevederde uitspraken van Balkenende over (Christelijke) normen en waarden. Als gevolg van die verbandlegging ontwaar ik plotsklaps een kruistocht van Middeleeuws alooi van CDA en moraalridder Balkenende om Nederland op zedengebied weer te onderwerpen aan een Christelijk juk. ‘Ik mag, verdomme, als modelburger er toch wel een fantasietje over blonde Zweedse zusjes op na houden?!’ is mijn primaire reactie. De gedachte aan deze inmenging van de Staat in mijn privéleven doet ook de liberaal in mij schuimbekken van woede. Totdat de journalist enkele seconden later het item toelicht en het om een ‘zesjesmentaliteit’ blijkt te gaan. Aha.
‘Je hoort wat je wilt horen’ is de smalende uitleg die ik vervolgens bij het navertellen van de gebeurtenis naar mijn hoofd krijg geworpen. En in die ene zinsnede schuilt een belangrijke kern van waarheid. Neurologen en psychologen hebben jaren geleden al vastgesteld dat de hersenen informatie prioriteren voor verwerking en van context voorzien. De hersenen kunnen namelijk niet alle informatie tegelijk verwerken en daarom wordt nieuwe informatie slechts selectief onderzocht en gekoppeld aan bestaande kennis. Vooral in stressvolle situaties, waarin de hersenen veel informatie en prikkels moeten prioriteren en verwerken, is het noodzakelijk om zo snel mogelijk nieuwe input van context te voorzien en te koppelen aan hetgeen reeds bekend is. Doordat ik amper op de televisie lette werd in een fractie van een seconde gebrekkige informatie door mijn hersenen gekoppeld aan mijn bestaande opvattingen over religie, het Christendom, het Kabinet Balkende en diens focus op normen en waarden. De informatie werd als het ware in een voor mij begrijpelijke context geplaatst.
In een artikel uit 2009 op managersonline.nl wordt beschreven hoe mensen die overspoeld worden met informatie de neiging hebben om alleen te horen wat ze willen horen en de rest te negeren. In het dagelijks leven, bijvoorbeeld in de kroeg, wordt die informatieselectie toegepast door andere gesprekken als geroezemoes naar de achtergrond te verdringen. Met name in het informatietijdperk wordt dit filter constant beproefd; prikkels en informatie zijn overal in grote hoeveelheden aanwezig en moeten constant in ieders bestaande context worden geplaatst. Vooral managers, die zowel door directie als ondergeschikten onder constante druk staan en gevoed worden met een stroom aan prikkels en informatie, worden overspoeld. Zij horen enkel de snelverbanden die hun bovenkamers leggen. Dus inderdaad Cup-A-Soup. In het informatietijdperk is iedereen manager.
Eric behaalde een bachelor in communicatie en besloot dat studeren toch echt zijn ding was door een nieuwe studie (Bestuurs- en Organisatiewetenschap) te volgen. Schrijft verhalen en columns voor zowel print als digitale media. Weet zijn standpunten altijd scherp voor het voetlicht te krijgen.