Waarom mensen graag over zichzelf praten

De redactie van PopcornCulture kan getypeerd worden als nieuwsgierig, enthousiast en koppig. We doen allemaal ons uiterste best om op de hoogte te blijven van nieuwtjes, blogs, artikelen en andersoortige schrijfsels. Dat heeft wel tot gevolg dat we vrij kritisch kunnen zijn over wat er allemaal op het wereldwijde web verschijnt. Dat gold ook voor een artikel dat we vorige week op VK.nl lazen. Dat artikel, met de prikkelende titel ‘Harvard-onderzoek: Tweeten veroorzaakt zelfde genotsgevoel als seks’ stond vol met wetenschappelijke buzzwords zoals ‘genotsneurotransmitter’, ‘intrinsieke motivatie’ en ‘mesolimbisch circuit’. Allemaal jibberjabber als je het mij vraagt. Ik ben in hart en nieren een alphameisje, dat onderzoeksresultaten het liefst in lekentaal uitgelegd ziet. Ik wil duidelijke conclusies kunnen trekken en wil resultaten op de samenleving kunnen toepassen. Dat leidde tot één conclusie: ik schrijf er zelf wel een artikel over. En dus ging ik deze uitdaging aan.

Misleidende headlines

Iedere dag kom je resultaten van onderzoeken naar social media tegen: ‘Social media zijn verslavend’. ‘Social media zorgen voor sociale isolatie’. ‘Social media zorgen voor stress’. De hype rond deze nieuwe vorm van interactie blijft de gemoederen bezig houden, vooral op wetenschappelijk gebied. Vaak blijken de headlines in de kranten een totaal misleidende boodschap af te leveren wanneer zij over deze onderzoeken berichten. En dat is ook het geval bij het artikel op VK.nl. De titel ‘Harvard-onderzoek: Tweeten veroorzaakt zelfde genotsgevoel als seks’ doet vermoeden dat het onderzoek gericht is op het effect van social media op gebruikers. Daarnaast suggereert deze titel dat het onderzoek vol staat met feiten over genotsgevoelens zoals seks. Een mooi onderwerp om veel lezers mee te bereiken: sex sells. De insteek van het onderzoek is echter van hele andere aard.

Eerdere onderzoeken

De hypothese van het Harvard onderzoek is gebaseerd op de uitkomsten van vijf eerdere onderzoeken. Centraal staat de dagelijkse uiting van informatie en ervaringen. Het onderzoek gaat uit van de volgende informatie over menselijke communicatie:

“Studies of human conversation have documented that 30-40% of everyday speech is used to relay information to others about one’s private experiences or personal relationships and recent surveys of Internet use indicate that upwards of 80% of posts to social media sites (such as Twitter) consist simply of announcements about one’s own immediate experiences.”

Let wel, dit is het enige moment dat de onderzoeksresultaten verwijzen naar social media. De vijf eerdere onderzoeken draaien namelijk om de drijfveer achter algemene communicatieve uitingen. Wat zet mensen ertoe  om bepaalde informatie – bijvoorbeeld over zichzelf – te uiten en te delen? Hierbij is gekeken naar verschillende vormen van beloning zoals geld, voedsel en intrinsieke motivatie. Deze vijf onderzoeken wezen uit dat er bepaalde gebieden in de hersenen geactiveerd worden wanneer iemand over zichzelf of zijn eigen ervaringen en mening communiceert. Deze gebieden worden geassocieerd met het ontvangen van beloningen. Daarnaast bleek dat mensen meer waarde hechten aan informatie over zichzelf dan aan informatie over anderen. Communicatie over jezelf levert hetzelfde gevoel op als het ontvangen van een beloning.

Het onderzoek

Het  Harvard onderzoek borduurt voort op de resultaten van de eerdere onderzoeken. Het recente onderzoek ging daarbij uit van de hypothese dat zelfonthulling een subjectieve beloning oplevert. Wat ze daar eigenlijk mee willen zeggen is dat mensen zich goed voelen bij het delen van informatie over zichzelf en over hun eigen meningen en ervaringen.

Tijdens het onderzoek zijn hersenscans bij de proefpersonen afgenomen. Ook hieruit bleek dat belangrijke gebieden in de hersenen geactiveerd werden wanneer de personen informatie over zichzelf deelden. Om ook maar even met wat wetenschappelijke buzzwords te strooien gaat het hier om de ‘nucleus accumbens’ en het ‘ventraal tegmentaal gebied’. Maar wat doen die gebieden in onze hersenen dan?

De nucleus accumbens speelt een belangrijke rol bij positieve belevingen zoals verlangen, motivitatie, passie en bevrediging. Vermoedelijk spelen zij een rol bij gevoelens die opgewekt worden bij verslavingsgedrag, seksualiteit, computerspelletjes en het luisteren naar muziek.

Het ventraal tegmentale gebied is verantwoordelijk voor de reactie op beloningen, motivatie, cognitie, drugsverslaving en speelt waarschijnlijk een rol bij verscheidene psychische aandoeningen.

Daar komt dus de conclusie van de Volkskrant vandaan: het gelukmakende stofje dopamine en de hersengebieden die te maken hebben met fijne en tevreden gevoelens spelen een grote rol bij de communicatie over onszelf. En dat betekent dat praten over jezelf dezelfde gebieden in de hersenen activeert als op het moment dat je seks hebt. Die hersenactiviteit is echter ook waar te nemen wanneer je een snuifje cocaïne neemt of wanneer je met GTA weer een paar mensen omver rijdt.

Conclusie: wat kunnen wij ermee?

Het gegeven dat mensen graag over zichzelf praten en hun meningen en belevingen delen kan natuurlijk op verschillende gebieden worden ingezet. Voor het bedrijfsleven is dit bijvoorbeeld een belangrijk gegeven, want hieruit blijkt dat mensen gelukkig worden wanneer zij zelf input kunnen geven en hun mening kunnen delen. Wederom een reden om als baas te luisteren naar je werknemers en ze te betrekken bij beslissingen.

Wat het onderzoek dus eigenlijk uitwijst is dat mensen graag over zichzelf praten en zich daar goed door gaan voelen. De opkomst van social media heeft ervoor gezorgd dat mensen niet alleen over zichzelf kunnen praten, maar ook kunnen bloggen, twitteren, schrijven, pingen en noem het maar op. Het praten over jezelf is daardoor juist makkelijker geworden en mensen lijken er volop van te genieten. Om die conclusie te trekken hoef ik echter niet de resultaten van zes onderzoeken te lezen en hoef ik geen hersenscans te zien. Daarvoor hoef ik alleen maar mijn Facebook-pagina te openen.

Wendy is freelancer, heeft zich gespecialiseerd in cultuur van de 19e en 20e eeuw aan de Universiteit Utrecht. Ze is een zelfbenoemd Disney-historicus. Heeft altijd een iPhone en een spiegelreflexcamera binnen handbereik. Is volmaakt gelukkig met een Starbucks in haar hand.

• Twitter
|
• LinkedIn
|
• Flickr
|
• More Posts