Na de ingrijpende subsidieadviezen van de Raad voor Cultuur lijkt de culturele sector de eerste schok te boven zijn gekomen. Sommige instellingen worden gekort, anderen krijgen helemaal geen subsidie meer. De financiële crisis heeft tot gevolg dat de culturele sector creatief om moet gaan met zijn toekomst. Aangezien sommige musea genoodzaakt zijn hun deuren te sluiten, zit er niks anders op dan andere manieren zoeken om collecties te ontsluiten. Veel musea hebben al een slag gemaakt met het digitaliseren en het online ontsluiten van collecties, maar sommige initiatieven gaan nog een stap verder. Op het internet zijn verschillende mooie voorbeelden te vinden van virtuele musea.
In den beginne
In de beginjaren van het internet grepen een aantal cultuurliefhebbers al de kans om hun interesse of collectie te delen met een groot publiek. In de jaren negentig werden verschillende digitale musea opgericht, veelal gericht op kunst. Veel van die online musea zijn nog steeds digitaal te bezoeken – sommige zelfs in hun originele vorm.
Het MOCA (het virtuele Museum of Computer Art) biedt een zeer geschikt uitgangspunt: het online verzamelen van computer art. De uitwerking is helaas een stuk minder aantrekkelijk: de website is onoverzichtelijk en heeft een zéér achterhaald design. Datzelfde geldt ook voor virtuele musea zoals het Lin Hsin Hsin Art Museum en het WebMuseum Paris. Stuk voor stuk websites met de juiste intentie, maar van het gebrek aan gebruiksvriendelijkheid en de ouderwetse vormgeving gaan je nekharen overeind staan.
Gelukkig heeft de vormgeving van websites een grote sprong voorwaarts gemaakt en ook de culturele sector is daar (in veel gevallen) in mee gegaan. Op het internet zijn een aantal mooie voorbeelden te vinden van geslaagde virtuele musea. We lichten er een paar uit:
Hella Haasse Museum
Het Hella Haasse Museum werd op 5 februari 2008 door de schrijfster officieel gelanceerd. Het virtuele museum over de Nederlandse schrijfster Hella S. Haasse biedt niet alleen een overzicht van haar bibliografie, maar geeft de bezoeker ook een kijkje in haar persoonlijke leven. De website bestaat uit documenten, foto’s, manuscripten en brieven, waarvan het grootste deel afkomstig is uit haar persoonlijke archief. De website toont je bijvoorbeeld prachtige foto’s van haar tijd op de toneelschool en deelt video’s met historische interviews.
De Vlaamse primitieven
Onze zuiderburen kennen een rijke geschiedenis betreffende schilderkunst. Om talrijke kunstcollecties online beschikbaar te stellen voor een breed publiek richtte het samenwerkingsverband De Vlaamse Kunstcollectie een website op over de Vlaamse Primitieven. Deze website geeft je de mogelijkheid om online door kunstcollecties te bladeren, biografieën te lezen en je te verdiepen in kunsthistorisch onderzoek.
Museum of Obsolete Objects
Om een virtueel museum te creëren hoef je niet eens een eigen website te beginnen. Het Museum of Obsolete Objects heeft namelijk YouTube ingezet om zijn boodschap over te brengen. Dit online museum toont de manier waarop het digitale tijdperk bepaalde objecten overbodig heeft gemaakt. Via een indrukwekkende tijdlijn zie je video’s over voorwerpen zoals het cassettebandje, de gloeilamp en het telraam. Een mooie manier om op digitale manier erfgoed te bewaren voor het nageslacht. Hopelijk is het museum nog steeds online wanneer wij in een bejaardentehuis terugkijken op ons leven, zodat we deze voorwerpen met onze kleinkinderen kunnen delen.
International Museum of Women
Virtuele musea bieden meer dan een makkelijke manier om collecties te delen. Het is ook een geschikte manier om datgene te delen wat moeilijk in fysieke objecten is uit te drukken. Een goed voorbeeld daarvan is het International Museum of Women. Deze website gaat over de wereldwijde rol van vrouwen. Via indrukwekkende verhalen, digitale tentoonstellingen en educatieve artikelen wordt de positie van de vrouw in kaart gebracht.
De website staat boordevol verhalen en foto’s. Wie geïnteresseerd is moet zeker een keer een kijkje op de website nemen en bladeren door de vele items. Kijk bijvoorbeeldnaar de online tentoonstelling over vrouwen en politiek. Deze tentoonstelling geeft informatie over de manier waarop religie een rol speelt en hoe vrouwen met macht omgaan.
De voorbeelden zijn eindeloos
Bovenstaande voorbeelden zijn enkel het topje van de ijsberg. Op het internet zijn nog vele andere virtuele musea te vinden, met zeer uiteenlopende onderwerpen. Het bekendste en waarschijnlijk grootste online museum is natuurlijk Google Art Project, waar we eerder al over schreven. Je kan ook nog kijken naar het Museum of Soho, of het Virtual Museum of Modern Nigerian Art. En natuurlijk zijn er ook ietwat vreemde digitale musea te vinden, zoals het Virtual Museum of Prehistoric Venus Figurines. In ieder geval biedt het internet genoeg mogelijkheden en vooral mooie voorbeelden voor de Nederlandse culturele sector.
Wendy is freelancer, heeft zich gespecialiseerd in cultuur van de 19e en 20e eeuw aan de Universiteit Utrecht. Ze is een zelfbenoemd Disney-historicus. Heeft altijd een iPhone en een spiegelreflexcamera binnen handbereik. Is volmaakt gelukkig met een Starbucks in haar hand.
- Flickr |
- More Posts



