Ze schieten de laatste tijd als paddestoelen uit de grond: historische apps voor je smartphone en tablet. Eerder hebben we al aandacht besteed aan de app Vistory, speciaal voor onze hoofdstad Amsterdam. Maar juist op provinciaal niveau gebeurt op dit gebied ontzettend veel, met onder andere apps voor de provincies Drenthe, Noord-Holland en Utrecht. Nu heeft ook de provincie Zuid-Holland een eigen app, gebaseerd op de provinciale historische canon.
Canon
Lange tijd was het slecht gesteld met het geschiedenisonderwijs in Nederland; kinderen zouden zelfs niet meer weten dat Willem van Oranje in Delft is vermoord! Daarom werd in 2007 door de Commissie Van Oostrom een cultuur-historische canon gepresenteerd van de Nederlandse geschiedenis. Er kwam een storm van kritiek los. De canon zou te statisch zijn, de geschiedenis zou niet te vatten zijn in 50 vensters en er is geen aandacht besteed aan ‘zwarte bladzijden’ uit de geschiedenis. De canon diende echter vooral als kapstok om het onderwijs mee te ondersteunen. Daarnaast is er inmiddels ook een canonkaravaan, die door verschillende provincies reist en onder meer leraren en bibliotheekmedewerkers met elkaar in gesprek laat gaan. Voor bibliotheken is er bovendien een aparte gedeelte van de site, waar (kinder)boekentips per venster staan. Kortom, ondanks de kritiek wordt de canon wel breed gedragen. Deze vorm van geschiedschrijving heeft dan ook zeker haar waarde bewezen, als er maar ruimte is om een eigen invulling hieraan te geven op regionaal en lokaal niveau.
Inmiddels is de hype der canons enigszins aan het luwen, maar een fikse oogst is wel het gevolg. Ieder zichzelf respecterende provincie of stad lijkt een eigen canon te hebben ontwikkeld. Groningen en Drenthe zijn de enige provincies zonder canon. De provincie Overijssel spant de kroon met maar liefst 21 canons!
App
De provincie Zuid-Holland heeft welgeteld zes canons. Van de overkoepelende canon, die over de provincie Zuid-Holland, is nu een mobiele app gemaakt. Hierover is in 2011 al een boekje samengesteld door Erfgoedhuis Zuid-Holland.
Bij het opstarten van de app wordt je begroet door de Vader des Vaderlands: Willem van Oranje (die overigens ook bij de presentatie van de app was!). Hierna heb je de mogelijkheid om door middel van een lijst, foto’s of een kaart door de 50 vensters te zoeken. Gelukkig zijn de lijst en foto’s chronologisch gerangschikt, in plaats van hyperige thematische indelingen. Dit voorkomt bovendien een extreme vorm van aandacht voor alleen de 20e eeuw. Het verschil tussen de opties om voor een lijst of voor foto’s te kiezen, is niet helemaal duidelijk. Ook is het lastig om, als je eenmaal in een item zit, naar het beginscherm terug te keren.
Een mooie functionaliteit is dat je per venster een aantal ‘pins’ krijgt van plaatsen die samenhangen met het venster. Zo krijg je bij het venster over ‘Grensverleggende filosofen: Spinoza en Bayle’, verwijzingen naar het Spinozahuis, het graf van Pierre Bayle en een standbeeld van Spinoza. Door middel van pinnetjes op de kaart zie je waar deze plekken zich bevinden in Zuid-Holland.
Dit is ook gelijk het sterke punt van de app: het is location-based. Wanneer je je GPS aanzet, laat de app zien of je in de buurt bent van een van de 135 plekken waar de vensters aan gekoppeld zijn. Hierdoor krijg je interessante informatie over de plek waar je je op dat moment bevindt. De voorleesfunctie zorgt er bovendien voor dat je niet in je spiegelende scherm hoeft te staan fronsen. Maar juist daarnaast is het mogelijk om de app thuis of in de klas te gebruiken. Want de informatie en het beeldmateriaal is zeer goed bruikbaar voor geschiedenislessen.
Wiel opnieuw uitvinden?
Zuid-Holland kan trots zijn op de nieuwe app over haar geschiedenis. Een duidelijke vormgeving zonder al te veel poespas maakt het programma erg aantrekkelijk voor het onderwijs. De inhoud staat centraal, niet het jasje eromheen. Maar ook de gewone geschiedenisliefhebber kan zijn hart ophalen aan belangrijke gebeurtenissen uit de nationale geschiedenis, zoals de moord op de gebroeders De Witt en de onthoofding van Van Oldenbarnevelt. Het is bovendien een goede ontwikkeling dat provincies hun eigen app ontwikkelen om historie ‘naar de mensen’ te brengen. Wel is te hopen dat ze hierover contact met elkaar hebben, zodat ze niet telkens het wiel opnieuw gaan uitvinden. In deze tijden van bezuinigingen is een beetje efficiëntie geen onnodige luxe.
Rowan heeft zich gespecialiseerd in verschillende richtingen, waaronder Oude Geschiedenis en Cultureel Erfgoed. Kan uren dwalen door bibliotheken en musea, op zoek naar mythologie, erfgoed en historie. Hij leest graag en is daarnaast een groot filmliefhebber: hij kent alle James Bond-films bijna uit zijn hoofd.
Fijn dat je zo positief bent bent over onze app. Zonder poespas, helder en duidelijk, dat is precies wat we hebben willen doen. Terugkeren naar beginscherm gaat steeds simpeler, als je het eenmaal een paar keer gedaan hebt. Daar kun je trouwens het makkelijkst de fotostrip onderin voor gebruiken.
Beste Ad,
Hartelijk dank voor je reactie. Zeker gezien de doelgroep is het een zeer nuttige app, waardoor het niet alleen een hebbedingetje is voor nieuwe media-geeks.
Ik denk dat niet alleen het onderwijs, maar zeker ook musea en bibliotheken deze app goed onder de aandacht moeten en kunnen brengen van het publiek. Misschien zijn de Maand van de Geschiedenis en de lijst met kinderboeken (gekoppeld aan de canon) mooie middelen om de app over te brengen?
Ik houd de ontwikkeling in ieder geval in de gaten!